In Gent is de druk op de studentenhuisvesting al jaren voelbaar. Tegenover een sterke groei van het aantal studenten staat een beperkt aantal nieuwe, erkende wooneenheden. Het gevolg is een gespannen markt met hoge huurprijzen, lange pendelafstanden en een groeiend aanbod aan gecommercialiseerde cohousingformules. Het masterproefatelier van de Stadsacademie – een platform voor samenwerking tussen Universiteit Gent en stedelijke actoren rond duurzaamheidskwesties – vertrekt vanuit die realiteit en stelt een fundamentele vraag: kan een studentenwooncoöperatie een geloofwaardig alternatief bieden?
Het atelier “Een studentenwooncoöperatie: betaalbaar en gezellig wonen in Gent” onderzoekt hoe zo’n model concreet vorm kan krijgen. Centraal staan sociaalecologische principes en niet-speculatief beheer, met de ambitie om wonen opnieuw te benaderen als een collectieve voorziening in plaats van een investeringsproduct. Daarmee verschuift de focus van rendement naar gebruikswaarde, en van individuele huisvesting naar gedeeld stedelijk leven.
Van analyse naar gedeeld programma
Het hoofddoel van het atelier is het opstellen van een onderbouwd programma voor een studentenwooncoöperatie. Dat gebeurt op basis van transdisciplinaire kennis, waarbij economische haalbaarheid, ruimtelijke organisatie, historische precedenten en institutionele randvoorwaarden samen worden gebracht. Studenten uit uiteenlopende opleidingen – van architectuur en stedenbouw tot economie – werken elk vanuit hun expertise, maar bouwen samen aan een geïntegreerd voorstel.
Die samenwerking wordt aangevuld met een reeks workshops waarin ook externe actoren een actieve rol spelen. Studenten, ouders, stadsdiensten, coöperatieve ontwikkelaars en financiële instellingen brengen elk hun perspectief in. Niet alleen verrijkt dat de inhoudelijke basis van het project, het helpt ook om vertrouwen op te bouwen tussen partijen die later essentieel zijn voor de realisatie van een dergelijk woonmodel.
Een laboratorium voor stedelijke samenwerking
De kracht van het masterproefatelier ligt in zijn opzet als leeromgeving én experimenteerruimte. Binnen de Stadsacademie worden studenten niet enkel onderzoekers, maar ook bemiddelaars tussen disciplines en belangen. Ze leren omgaan met de complexiteit van stedelijke vraagstukken, waar sociale ongelijkheid, ruimtelijke planning en economische logica onlosmakelijk met elkaar verweven zijn.
Tegelijk positioneert het atelier zich nadrukkelijk binnen de stad Gent als concrete context. De betrokkenheid van de Dienst Wonen en de studentenhuisvesting van UGent zorgt ervoor dat het onderzoek niet in abstractie blijft hangen. De inzichten die hier ontstaan, kunnen doorstromen naar beleid en praktijk, en zo bijdragen aan een meer structurele aanpak van de woonproblematiek.
Naar een ander woonverhaal
Wat dit atelier onderscheidt, is de expliciete keuze om het dominante woonmodel in vraag te stellen. In plaats van in te zetten op verdere uitbreiding van een competitieve huurmarkt, verkent het de mogelijkheden van collectief eigenaarschap en langetermijndenken. Dat maakt van de studentenwooncoöperatie niet alleen een oplossing voor een tekort, maar ook een hefboom voor een andere manier van samenleven in de stad.
De uiteindelijke output – een gezamenlijk programmaoverzicht en individuele masterproeven – vormt dan ook meer dan een academische oefening. Het is een poging om nieuwe allianties te smeden en een concreet perspectief te bieden op betaalbaar en kwalitatief wonen voor studenten. In een stad waar de vraag blijft groeien, opent dit atelier de deur naar een alternatief dat even sociaal als ruimtelijk relevant is.
Foto La Ciguë