De krant De Morgen schetst in een recente reportage een levendig beeld van De Wasserij in Antwerpen, een coöperatief project van wooncoop waar het dagelijkse leven zich nadrukkelijk collectief afspeelt. Bewoner en architect Heidi Veeckmans, verbonden aan Stramien dat het project ontwierp, gidst de lezer door een gebouw waar gedeelde ruimtes geen extraatje zijn, maar de kern vormen van het wonen zelf. Haar verhaal maakt concreet hoe een andere woonlogica er vandaag kan uitzien.
De Wasserij maakt deel uit van de herontwikkeling van de voormalige industriële site van wasserij Goossens in Oud-Berchem. Twee gebouwen, verbonden door een ruime binnentuin, brengen verschillende woonmodellen samen, waarvan één expliciet kiest voor coöperatief wonen. Volgens Heidi Veeckmans zit de kracht net in die combinatie van architectuur en organisatie: het project is niet alleen anders gebouwd, maar ook anders bedacht, met collectiviteit als uitgangspunt in plaats van bijzaak.
Samenleven als dagelijkse praktijk
Wie door het gebouw wandelt, merkt hoe dat principe zich vertaalt in het dagelijkse gebruik. Overal duiken gedeelde functies op: ateliers, een wasruimte, een logeerkamer, een wintertuin en zelfs plekken voor sport of feest. Veeckmans beschrijft het als een soort “groot huis” waarin toevallige ontmoetingen vanzelf ontstaan. Samen de was doen of een ruimte delen zorgt voor contact zonder dat het geforceerd aanvoelt.
Die nabijheid krijgt een extra betekenis in haar persoonlijke situatie als alleenstaande moeder. Ze benadrukt hoe het netwerk van buren een reële ondersteuning biedt: van spontane opvang tot intergenerationele uitwisseling. Wat vaak als abstract ideaal wordt gepresenteerd, krijgt hier een concrete invulling. Voor haar dochter betekent het opgroeien in een omgeving waar sociale interactie vanzelfsprekend is en waar meerdere generaties elkaar dagelijks kruisen.
Architectuur en eigenaarschap in balans
Die sociale dynamiek is geen toeval, maar het resultaat van een doordachte ontwerpstrategie én een aangepast financieel model. Volgens Veeckmans is de verhouding tussen private en collectieve ruimtes zorgvuldig uitgebalanceerd, zodat ontmoeting vanzelf ontstaat zonder de woonkwaliteit te ondermijnen. Tegelijk maakt het coöperatieve systeem van wooncoop het mogelijk om in te stappen via aandelen, wat de toegang vergroot en de maandelijkse kost mee bepaalt.
Daarmee doorbreekt De Wasserij klassieke woonpatronen: bewoners worden mede-eigenaars van het geheel en dragen samen verantwoordelijkheid voor het gebouw en de gedeelde ruimtes. Het project toont hoe architectuur, organisatie en financiering elkaar kunnen versterken in een stedelijke context, en hoe collectief wonen hier geen theorie blijft maar dagelijkse praktijk wordt. De reportage van De Morgen over De Wasserij lees je hier.
Foto Stramien