Cohousing De Wasserij is een coöperatief woonproject in Oud-Berchem en maakt deel uit van De Wastuin, de herontwikkeling van de voormalige industriële site van wasserij Goossens en garage Ludikhuyzen, gelegen tussen de Eikelstraat en de Ferdinand Coosemansstraat. De projectontwikkeling is in handen van Fides Invest, met Stramien architectuur en ruimte cv als ontwerpbureau. Binnen het totaalproject worden karakteristieke industriële en modernistische gebouwen zorgvuldig behouden en gecombineerd met nieuwbouw die zich inschrijft in de schaal en sfeer van de wijk.
- locatie Berchem
- bouwjaar 2025
- opdrachtgever wooncoop
- architect stramien
- woonunits 27
In Berchem was de wasserij Gebr. Goossens decennialang een begrip. Vijf-en-zeventig jaar lang bediende het bedrijf de horeca- en zorgsector, maar ook talloze gezinnen in het dichtbebouwde bouwblok. In 2011 legden de gebroeders Goossens noodgedwongen de boeken neer, waarna de site leeg kwam te staan. Kunsthal Extra City gaf de plek tijdelijk een culturele invulling, maar ook die functie verdween. Met De Wastuin kreeg de site uiteindelijk een nieuwe toekomst als gemengd woonproject met veel aandacht voor collectiviteit en groen.
Wonen rond een gedeelde tuin
De Wastuin omvat een gevarieerd aanbod van een tachtigtal woonunits, verspreid over renovatie en nieuwbouw, en voorziet in een publieke doorgang voor voetgangers en fietsers. Het binnengebied is ingericht als een gedeelde stadstuin die fungeert als groene long voor de hele site. Binnen dit grotere geheel neemt cohousing De Wasserij ongeveer een kwart van het project in.
Het coöperatieve woonproject werd eind november 2025 opgeleverd en officieel geopend als het eerste nieuwbouwproject van wooncoop in Antwerpen. Het omvat 27 woonunits, variërend in grootte en typologie, en richt zich op bewoners die bewust kiezen voor gedeeld wonen en eigenaarschap. Eerder werd het project al bekroond met de Antwerpse prijs voor innovatief wonen, wat de voorbeeldwaarde van het project onderstreept.
Gedeelde binnen- en buitenruimtes
De architectuur van cohousing De Wasserij zet sterk in op het evenwicht tussen private woonkwaliteit en collectief gebruik. Naast de individuele woningen beschikken de bewoners over een uitgebreid pakket aan gedeelde ruimtes, waaronder een gemeenschappelijke tuin en een ruim dakterras, een grote feest- en vergaderruimte met keuken, kleinere leefruimtes, een gedeelde speelkamer, werk- en atelierruimtes, een wasplaats, fietsenstallingen, kelders en ruimte voor deelauto’s. Die gedeelde infrastructuur vormt de ruimtelijke drager van het coöperatieve woonmodel en stimuleert ontmoeting zonder die te forceren.
Ook landschappelijk is de gedeelde buitenruimte een essentieel onderdeel van het ontwerp. De Wastuin is opgevat als een volwaardige stedelijke tuin, met aandacht voor biodiversiteit en stadsnatuur. In de dense stedelijke context van Oud-Berchem biedt die groene binnenruimte rust en ademruimte, en versterkt ze tegelijk de sociale cohesie binnen het project.
Waardering voor erfgoed
Stramien vertrok bij het ontwerp van een grondige analyse van de erfgoedwaarde van de bestaande gebouwen. Het industriële verleden van de site blijft leesbaar, onder meer via het behoud en de restauratie van de bakstenen schouw en de herbestemming van voormalige magazijnen. Nieuwe volumes werden zorgvuldig ingepland en sluiten aan bij het fijnmazige stedelijke weefsel van de buurt. Waar mogelijk werden materialen gerecupereerd en hergebruikt, zoals arduin dat een plaats kreeg in de aanleg van de tuin. Die gelaagde aanpak resulteert in een architectuur die het verleden niet uitwist, maar op een hedendaagse manier herinterpreteert.
Wonen, werken en coöperatief eigenaarschap
Naast wonen biedt cohousing De Wasserij ook ruimte aan maatschappelijke en professionele functies. Op de site zijn onder meer kantoren ondergebracht voor de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP), Expeditie De Stad en de Vlaamse Vereniging voor Openbaar Groen. Die verweving van wonen en werken sluit aan bij de oorspronkelijke industriële logica van de plek en versterkt de verankering van het project in de wijk.
Minstens even bepalend als de architectuur is het coöperatieve woonmodel. Als wooncoop-project zijn de bewoners samen eigenaar van het geheel, wat leidt tot een andere verhouding tot wonen, investeren en beheren. Het model doorbreekt de klassieke tegenstelling tussen huren en kopen en zet in op langdurige betaalbaarheid, gedeeld eigenaarschap en collectieve verantwoordelijkheid. Tijdens de opening werd het project ook expliciet naar voren geschoven als inspiratiebron voor het stedelijk woonbeleid.
Meer over De Wasserij: Stramien cv realiseert eerste coöperatief woonproject in Antwerpen